Vãn Mân Côi và hơi thở đức tin của người tín hữu Giáo phận Thái Bình

Suy tư

Vãn Mân Côi và hơi thở đức tin của người tín hữu Giáo phận Thái Bình

10/10/2026

Đức tin của chúng tôi có được là nhờ một gia sản sống động đã được các bậc tiền nhân tôi luyện qua gian lao, gói ghém trong từng câu thơ mộc mạc để trao truyền lại cho thế hệ mai sau gìn giữ và tiếp bước.

Mỗi độ thu về, khi những cơn gió heo may bắt đầu chớm lạnh nơi miền quê Bắc Bộ, hay giữa lòng phương Nam chỉ có hai mùa mưa nắng, tháng Mười vẫn luôn gõ cửa tâm hồn người tín hữu bằng một nhịp đập rất riêng. Với những người con Công giáo Thái Bình, tháng Mười không chỉ đơn thuần là Tháng Mân Côi theo lịch phụng vụ, mà còn là mùa của những thanh âm linh thiêng đã ăn sâu vào tâm hồn. Giữa nhịp sống phương Nam bận rộn và cách trở muôn trùng dặm dài địa lý, mỗi khi cất lên những câu vãn Mân Côi Tháng Đức Bà, lòng tôi lại rưng rưng một niềm xúc cảm khôn nguôi. Từng vần thơ, từng câu vãn cất lên không chỉ gợi nhắc một thói quen đọc kinh, mà thực sự là dòng sữa ngọt ngào đã nuôi dưỡng đức tin của biết bao thế hệ con cái quê mẹ Thái Bình.

Tôi nhớ những ngày thơ bé nơi quê nhà, khi bóng hoàng hôn vừa buông xuống trên những cánh đồng lúa trĩu hạt, tiếng chuông nhà thờ xứ đạo lại thong thả ngân vang giục giã. Trong gian nhà ngói đơn sơ hay dưới vòm thánh đường cổ kính, cộng đoàn lại quây quần bên bàn thờ Đức Mẹ lung linh ánh nến. Khác với những lời kinh xướng đáp mộc mạc ngày thường, tháng Mười quê tôi dệt nên một bầu khí linh thiêng lạ kỳ bằng những khúc ngâm thơ vần điệu. Chẳng biết tự bao giờ, những câu từ “Vườn Mân Côi bao quanh trái đất / Cảnh thiên nhiên thật rất diệu huyền…” đã thấm sâu vào tiềm thức của những đứa trẻ như tôi thuở ấy. Chúng tôi lớn lên, chưa hiểu hết những ý niệm thần học cao siêu, nhưng đã thuộc lòng từng nhịp điệu lục bát, từng cung giọng thiết tha bổng trầm của các bà, các mẹ. Đức tin thuở ban đầu không đến từ những pho sách dày cộp, mà thẩm thấu nhẹ nhàng qua từng bức tranh mầu nhiệm. Từ cảnh “Belem phong cảnh cực trần ai / Chúa chọn sinh nơi khốn khó thay”, đến nỗi niềm của Mẹ “Lễ rồi Con lạc Mẹ tìm Con / Lòng Mẹ ba ngày rất héo hon”, hay nỗi quặn thắt xé lòng nơi đồi Canvê tăm tối khi “Chúa chịu đền thay hết tội đời / Mẹ như dao sắc thâu qua dạ”. Từng hoạt cảnh Kinh Thánh ấy được dệt nên bằng thơ, nhẹ nhàng khắc sâu vào tâm trí trẻ thơ như một lẽ tự nhiên.

Năm tháng trôi đi, những đứa con của mảnh đất Thái Bình mang theo hành trang đức tin ấy rời quê hương, tỏa đi khắp mọi nẻo đường đất nước. Nơi phương Nam xa xôi, giữa những huyên náo của phố thị phồn hoa và những khác biệt của đời sống mới, có một sợi dây thiêng liêng vô hình vẫn luôn níu giữ tâm hồn chúng tôi hướng về cội nguồn. Đó chính là những lời kinh vần điệu thân quen. Trong những buổi tối tháng Mười nơi xứ người, khi những anh chị em đồng hương hay anh em Dự tu Thái Bình – miền Nam chúng tôi quây quần bên nhau, mở cuốn kinh Mân Côi của Giáo phận, cất lên những câu thơ quen thuộc, bỗng thấy quê nhà hiển hiện thật gần. Giọng ngâm có thể mang nét run rẩy của nỗi nhớ quê, nhưng đức tin và tình hiệp thông thì sáng bừng, ấm áp lạ thường. Dù không gian có đổi thay, dù nhịp sống có cuốn đi bao điều, thì âm hưởng của những câu kinh thuở nào vẫn nguyên vẹn như dòng nước nguồn nuôi dưỡng căn tính của người con Thái Bình xa xứ:

“Lạy ơn Đức Mẹ nhân thay
Xin vì sự nhiệm mầu này dủ thương
Cho con lòng vững đá vàng
Vâng theo ý Chúa mọi đàng đừng sai”

Trong hành trình của một người trẻ đang chập chững bước đi trên con đường ơn gọi, những vần thơ Mân Côi này lại càng trở nên một nguồn trợ lực thiêng liêng và sâu sắc. Ơn gọi dâng hiến nơi phương Nam không thiếu những lúc chông chênh, những khi đối diện với thử thách của sự cô quạnh, của nỗi trăn trở về tương lai và sứ mạng. Những lúc ấy, quỳ gối trước nhan Mẹ và lắng lòng theo từng mầu nhiệm thơ ca, tôi tìm thấy điểm tựa bình an kỳ diệu. Từng lời kinh nhắc nhở tôi về tâm tình đổi mới đời mình: “Cho con sám hối đổi đường / Chọn con đường sáng Tin Mừng từ đây”; về sự khiêm nhường đón nhận chén đắng: “Cho con được sức vững vàng / Chịu nhiều sự khó Chúa thường định cho”; và mở ra niềm hy vọng phục sinh khi suy ngắm Chúa sống lại: “Đức Mẹ thấy Con mừng quá bội / Tông Đồ mặt ủ bỗng nên tươi”. Đức tin của chúng tôi có được là nhờ một gia sản sống động đã được các bậc tiền nhân tôi luyện qua gian lao, gói ghém trong từng câu thơ mộc mạc để trao truyền lại cho thế hệ mai sau gìn giữ và tiếp bước.

Thật kỳ diệu biết bao khi nhìn lại hành trình đời người gắn liền với chuỗi kinh Mân Côi thi ca ấy! Lời thơ đã ru chúng tôi từ thuở nằm nôi qua tiếng ầu ơ của bà, dìu dắt chúng tôi qua những năm tháng tuổi thơ ríu rít đến nhà thờ, đồng hành cùng tuổi thanh xuân bôn ba giữa dòng đời xuôi ngược, và rồi sẽ theo người tín hữu cho đến lúc tuổi xế bóng hoàng hôn. Khi sức tàn lực kiệt, khi đôi mắt không còn đọc rõ mặt chữ, thì những vần thơ ăn sâu vào tiềm thức từ thuở thiếu thời lại vang lên như một lời phó thác nhẹ nhàng: “Đến cơn hấp hối phi thường / Cho con khỏi mắc chước phường Sa-tan”. Đó là lời kinh của sự khởi đầu, của sự đồng hành, và cũng là lời nguyện cầu cho giây phút trút hơi thở cuối cùng để về bên nhan Chúa.

Khép lại cuốn kinh nhỏ khi đêm đã dần về khuya, không gian lắng đọng chỉ còn tiếng lòng thầm thì tạ ơn. Chúng con cảm tạ Mẹ vì đã ban cho quê hương Thái Bình một di sản kinh nguyện thắm đượm tình quê và chan chứa ơn trời. Dù mai này bước chân sứ vụ có đưa tôi đi đến bất cứ nơi đâu, dù thời gian có phủ bụi mờ lên vạn vật, thì những vần thơ Mân Côi của Mẹ vẫn mãi là dòng sữa ngọt ngào tưới mát tâm hồn, là ngọn hải đăng soi đường chỉ lối, và là hơi thở đức tin bất diệt trong trái tim của mỗi người con Thái Bình.

Johikim