BÀI 9

THỰC HÀNH BÀI GIẢNG TRÊN NÚI

(Mt 7,1-29)

Câu 1: Chương 7 của Tin Mừng Mát-thêu được trình bày như thế nào?

Thưa: Chương 7 của Tin Mừng Mát-thêu là phần tiếp theo của Bài Giảng Trên Núi (Mt 5-7), Bài giảng này kết thúc ở Mt 7,29. Do đó về bố cục của đoạn này, chúng ta có thể phân chia như sau:

• Không được xét đoán người khác (Mt 7,1-5)
• Kiên trì trong lời cầu nguyện (7,7-12)
• Con đường trở thành môn đệ của Đức Giêsu (7,13-27)
• Kết luận về bài giảng trên núi (7,28-29)

Câu 2: Chúa Giêsu đã dạy các môn đệ như thế nào về việc không được xét đoán người khác? (Mt 7,1-5)

Thưa: Chúa Giêsu nói: ¹ "Anh em đừng xét đoán, để khỏi bị Thiên Chúa xét đoán^{, 2} vì anh em xét đoán thế nào, thì anh em cũng sẽ bị Thiên Chúa xét đoán như vậy; và anh em đong đấu nào, thì Thiên Chúa cũng sẽ đong đấu ấy cho anh em. ³ Sao anh thấy cái rác trong con mắt của người anh em, mà cái xà trong con mắt của mình thì lại không để ý tới? ⁴ Sao anh lại nói với người anh em: "Hãy để tôi lấy cái rác ra khỏi mắt bạn", trong khi có cả một cái xà trong con mắt anh? ⁵ Hỡi kẻ đạo đức giả! Lấy cái xà ra khỏi mắt anh trước đã, rồi anh sẽ thấy rõ, để lấy cái rác ra khỏi mắt người anh em.

Câu 3: Tại sao Đức Giêsu lại nhấn mạnh sự xét đoán anh em như là một hành động của kẻ đạo đức giả?

Thưa: Vì thái độ xét đoán người khác này bộc lộ sự mâu thuẫn giữa việc tự cho mình là công chính và thực trạng tội lỗi của bản thân. Qua hình ảnh phóng đại “cái rác trong mắt anh em” và “cái xà trong mắt mình” (Mt 7,4-5), Đức Giêsu cho thấy sự phi lý của người vội vàng phê phán lỗi nhỏ của người khác trong khi lại không nhận ra những thiếu sót nghiêm trọng của chính mình. Khi họ đặt mình vào vị trí của kẻ xét xử là họ tự nhận mình có quyền kết án và thiếu sự tự xét mình. Do đó, Đức Giêsu nhấn mạnh cần phải khiêm tốn và hoán cải mình trước khi sửa lỗi cho anh em.

Câu 4: Đâu là ý nghĩa của câu nói : "Của thánh, đừng quăng cho chó; ngọc trai, chớ liệng cho heo, kẻo chúng giày đạp dưới chân, rồi còn quay lại cắn xé anh em».

Thưa: Qua câu nay, Đức Giêsu khẳng định cần phải có sự phân định về sự thánh thiêng (của thánh, ngọc trai) và phàm tục (chó và heo). Người môn đệ của Đức Giêsu cần phải biết rằng mặc khải của Thiên Chúa và những thực tại thánh thiêng của Nước Trời không nên bị trao ban cách thiếu phân định cho những người cố tình khước từ hoặc khinh miệt những giá trị thánh thiêng. Câu nói này cũng không phủ nhận việc loan báo Tin Mừng phổ quát nhưng là nhấn mạnh sự khôn ngoan trong việc phân định các giá trị.

Câu 5: Đâu là thái độ cần có khi cầu xin Thiên Chúa mà Đức Giêsu dạy cho các tông đồ? (Mt 7,7-12)

Thưa: Đức Giêsu khẳng định: ⁷ "Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cửa thì sẽ mở ra cho.⁸ Vì hễ ai xin thì nhận được, ai tìm thì sẽ thấy, ai gõ cửa thì sẽ mở ra cho. ⁹ Có người nào trong anh em, khi con mình xin cái bánh, mà lại cho nó hòn đá? ¹⁰ Hoặc nó xin con cá, mà lại cho nó con rắn? ¹¹ Vậy nếu anh em vốn là những kẻ xấu mà còn biết cho con cái mình những của tốt lành, phương chi Cha anh em, Đấng ngự trên trời, lại không ban những của tốt lành cho những kẻ kêu xin Người sao? ¹² "Vậy tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta, vì Luật Mô-sê và lời các ngôn sứ là thế đó.

Câu 6: Qua đoạn Mt 7,7-12, thánh Mát-thêu dạy chúng ta điều gì?

Thưa: Trước hết, qua đoạn Tin Mừng này, thánh sử Mat-thêu muốn nhấn mạnh cho độc giả biết cần phải có lòng kiên trì khi cầu nguyện. Ngang qua ba hành động XIN-TÌM-GÕ, tác giả muốn chúng ta tìm đến với Thiên Chúa như đến với một người Cha của mình. Vì Ngài nhân hậu luôn ban điều tốt lành cho con cái. Thứ hai, Thiên Chúa là nguồn mạch mọi điều thiện hảo. Do đó con người cần giữ sự kiên trì khi cầu khẩn Ngài, vì Ngài biết điều nào là tốt nhất cho con người.

Câu 7: Đâu là điều kiện mà Đức Giêsu đưa ra cho các môn đệ để họ khỏi bị diệt vong? (Mt 7,13-14)

Thưa: Đức Giêsu dạy các môn đệ: ¹³ "Hãy qua cửa hẹp mà vào, vì cửa rộng và đường thênh thang thì đưa đến diệt vong, mà nhiều người lại đi qua đó. ¹⁴ Còn cửa hẹp và đường chật thì đưa đến sự sống, nhưng ít người tìm được lối ấy.

Câu 8: Đức Giêsu dạy các tông đồ như thế nào để phân biết được tốt xấu?

Thưa: Đức Giêsu dạy rằng: ¹⁵ "Anh em hãy coi chừng các ngôn sứ giả, họ đội lốt chiên mà đến với anh em; nhưng bên trong, họ là sói dữ tham mồi. ¹⁶ Cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai. Ở bụi gai, làm gì có nho mà hái? Trên cây găng, làm gì có vả mà bẻ? ¹⁷ Nên hễ cây tốt thì sinh quả tốt, cây xấu thì sinh quả xấu.¹⁸ Cây tốt không thể sinh quả xấu, cũng như cây xấu không thể sinh quả tốt.¹⁹ Cây nào không sinh quả tốt, thì bị chặt đi và quăng vào lửa.²⁰ Vậy, cứ xem họ sinh hoa quả nào, thì biết họ là ai.

Câu 9: Đâu là điều kiện Đức Giêsu đưa ra cho ai muốn trở thành môn đệ chân chính?

Thưa: ²¹ "Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: "Lạy Chúa! lạy Chúa! " là được vào Nước Trời cả đâu! Nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy là Đấng ngự trên trời, mới được vào mà thôi. ²² Trong ngày ấy, nhiều người sẽ thưa với Thầy rằng: "Lạy Chúa, lạy Chúa, nào chúng tôi đã chẳng từng nhân danh Chúa mà nói tiên tri, nhân danh Chúa mà trừ quỷ, nhân danh Chúa mà làm nhiều phép lạ đó sao? " ²³ Và bấy giờ Thầy sẽ tuyên bố với họ: Ta không hề biết các ngươi; xéo đi cho khuất mắt Ta, hỡi bọn làm điều gian ác!

Câu 10: Đức Giêsu đã dùng hình ảnh nào để diễn tả về người nghe lời của Ngài và đem ra thực hành?

Thưa: Đức Giêsu đã ví: ²⁴ "Vậy ai nghe những lời Thầy nói đây mà đem ra thực hành, thì ví được như người khôn xây nhà trên đá. ²⁵ Dù mưa sa, nước cuốn, hay bão táp ập vào, nhà ấy cũng không sụp đổ, vì đã xây trên nền đá. ²⁶ Còn ai nghe những lời Thầy nói đây, mà chẳng đem ra thực hành, thì ví được như người ngu dại xây nhà trên cát. ²⁷ Gặp mưa sa, nước cuốn hay bão táp ập vào, nhà ấy sẽ sụp đổ, sụp đổ tan tành".

Câu 11: Đâu là thái độ của đám đông sau khi nghe bài giảng trên núi của Đức Giêsu?

Thưa: ²⁸ Khi Đức Giê-su giảng dạy những điều ấy xong, dân chúng sửng sốt về lời giảng dạy của Người, ²⁹ vì Người giảng dạy như một Đấng có thẩm quyền, chứ không như các kinh sư của họ.

Câu 12: Những bài học thực hành của bài giảng trên núi có giá trị như thế nào đối với chúng ta ngày nay? (Mt 5-7)

Thưa: Qua những lời giảng và bài học thực hành của bài giảng trên núi, Đức Giêsu chỉ cho chúng ta thấy:

• Thứ nhất, cần phải có sự thay đổi cái nhìn về hạnh phúc, nó được đặt nền tảng trên sự nghèo khó trong tâm hồn, lòng hiền lành, lòng thương xót và khát khao công chính (Mt 5,1-12; 7,21-27).
• Thứ hai, Đức Giêsu kiện toàn lề luật từ việc tuân giữ bên ngoài đến việc tuân giữ từ bên trong con người, đòi hỏi phải có sự công chính nội tâm (Mt 6,1-6).
• Thư ba, việc thực hành bài giảng trên núi phải được thực hiện trong sự tin tưởng phó thác vào Thiên Chúa (Mt 5,25-34; 7,7-11) và bác ái đối với anh em (Mt 5,21-26; 7,1-5).

BAN GIÁO LÝ ĐỨC TIN GPTB